บทความ » ทำความรู้จัก ไม้โขดสายพันธุ์ไทย

ทำความรู้จัก ไม้โขดสายพันธุ์ไทย

12 ธันวาคม 2020
939   0

ทำความรู้จัก ไม้โขดสายพันธุ์ไทย

ทำความรู้จัก ไม้โขดสายพันธุ์ไทย คนไทยเริ่มสนใจไม้โขดกันมากขึ้นเพราะบัวบกโขด เราคงปฏิเสธ ความน่ารัก ของโขดกลมๆ เล็กๆ เหมือนก้อนดิน มีกิ่งก้านยืดสูงขึ้นไป แตกใบกลมสีเขียวสดใสไม่ได้ และ ยิ่งเทรนด์พื้นที่สีเขียวที่ ต้องการผสานธรรมชาติเข้าเป็นส่วนหนึ่งของไลฟ์สไตล์ เริ่มคุกคามเข้าไป

ในชีวิตประจำวัน ของผู้คน การมองหาพื้นที่สีเขียวเล็กๆ มาช่วยมอบ ความสบายตาจึงเป็นเรื่องที่สามารถทำได้โดยง่าย เพียงแค่หยิบต้นไม้ใส่กระถางแล้วนำไป ตั้งวางรับแสงแดด ชีวิตกลางเมืองก็ดูจะผ่อนคลายลงไม่น้อย

แล้วต้นไม้อะไรจะเหมาะไป กว่าไม้โขด เพราะไม้โขดขึ้น ชื่อว่า เลี้ยงง่าย ไม่ต้องดูแลหรือรดน้ำให้วุ่นวาย เนื่องจาก ลักษณ ะของพันธุ์ไม้ที่มีหัวหรือรากไว้ สำหรับสะสมอาหาร และ น้ำ ยิ่งทำให้วิถีชีวิตคนเมืองดำเนินไปโดยแทบไม่สะดุด  

ไม้โขดมี หลากหลายสายพันธุ์ และ พันธุ์ไทยเองก็ มีให้เลือกปลูกหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็น บัวบกโขด ที่ หลายคนคงคุ้นตา หรือว่าจะเป็น บอระเพ็ดพุงช้าง เสน่ห์นางพิมพ์ ยังไม่รวมไม้โขดพันธุ์ใหม่

หลังจากที่ได้มีการค้นพบไปเมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา พืชพันธุ์ใหม่นี้มีชื่อว่า บัวหิน (Stephania Kaweesakii Jenjitt. & Ruchis.) หรือในท้องตลาดเรียกกันว่า บัวผา หรือ บัวเงิน มีลักษณะ คล้ายพันธุ์ไม้โขดชนิดอื่นๆ ของไทยตรงที่ส่วนหัวมีขนาดใหญ่ มีเปลือกหนา รูป ทรงแตกต่างกันไปตามสภาพแวดล้อม

ลักษณะ ของใบเป็นทรงกลมมีหลายขนาด มักจะพบ ได้ตามซอกหิน โดยเฉพาะเขาหินปูน หากฟังผ่านๆ ก็ดูจะเหมือนไม้โขดทั่วๆ ไป แต่หาก พิจารณาดีๆ แล้วไม้โขด แต่ละชนิดมีความพิเศษแตกต่างกันไป เราจึงอยากชวนคุณมาลองสำรวจ พันธุ์ไม้โขดข อง ไทยที่พบเห็นได้ ตามตลาดต้นไม้ หรืออาจพบเจอระหว่างเดินในป่า เผื่อว่า จะช่วยเตือน ความจำกับ เพื่อนร่วมโลกสีเขียวได้มากขึ้น 

บัวบกโขด (Stephania Erecta Craib) / โขดเรียบกลม ใบกลมเหมือนแว่น

บัวบดโขดน่าจะเป็นไม้โขดที่หลายคนคุ้นเคยมากที่สุด ด้วยกระแสความนิยมปลูกไม้โขดในช่วงนี้ ทำให้พันธุ์ไม้โขดหลายชนิดผุดจากใต้ดินขึ้นมาเบ่งบานในกระถางอย่างแพร่หลาย บัวบกโขดเองก็มีหลายชื่อ ไม่ว่าจะเป็น บัวบกหัว หรือ บัวบกป่า

เนื่องจากขึ้นอยู่ตามป่าเขา เวลาเก็บคนก็มักจะขุดเอาหัวที่ฝังอยู่ใต้ดินมาขาย ความน่ารักของบัวบกโขดนอกจากหัวทรงกลมเหมือนก้อนดินแล้ว มีทั้งขนาดเล็กเท่าหัวแม่มือไปจนถึงใหญ่กว่ากำปั้น

แตกใบออกมาเป็นทรงกลมสีเขียวขนาดกำลังพอดี ยิ่งอยู่ในที่มีแสงรำไรจะยิ่งแตกกิ่งก้านสูงขึ้นไปอีก ลักษณะดังกล่าวจะแตกต่างจากบัวบกหิน ที่แม้จะมียอดคล้ายบัวบกโขด แต่ลักษณะโขดกลับออกไปทางรากไม้เปลือกหนามากกว่าก้อนกลม คนนิยมนำมาปลูกในกระถางเล็กๆ เพื่อเพิ่มสีสันบนโต๊ะทำงานหรือริมระเบียงให้รู้สึกสดชื่นในทุกๆ เช้า

บอระเพ็ดพุงช้าง (Stephania Suberosa) / โขดกลม เปลือกแข็ง ใบเป็นรูปหยดน้ำ

ไม้โขดไทยอีกพันธุ์ที่เห็นได้ ตามท้องตลาดคือบอระเพ็ดพุงช้าง สังเกตได้จากโขดเป็นเปลือกแข็งหนา ผิวไม่เรียบเหมือนกับ บัวบกโขด ลักษณะของใบ ก็แตกต่างกัน เนื่องจากมีขนาดใหญ่กว่า รูปทรงคล้ายหยดน้ำ

แบบใบบัว ออกดอก เป็น ช่อสีแดง พบได้ตามป่าทุกภาคของประเทศไทย สมัยก่อน นิยมปลูกไว้ตามบ้านเรือน เพื่อ นำมาดองเหล้า ตัวยางของบอระเพ็ดพุงช้างมีสีแดง เวลา นำไปดองเหล้าจึงทำให้เหล้า

กลายเป็นสีแดง มีบ้างที่เรียกกันไปว่า ‘สบู่เลือด’ ซึ่งมีที่มา จากต้นบอระเพ็ดพุงช้างนั่นเอง นอกจากนี้ ยังมีสรรพคุณช่วยให้เกิดกำลัง ดื่มแล้วทำให้ผิวหนัง เกิดอาการชา จนเคย เชื่อกันไปว่า ทำให้คงกระพันฟันแทงไม่เข้า ถูกใจนักเลงนักดื่มเหล้า สมัยก่อนกันมาก แต่ก็ อย่าเอาทำไปตามกัน เลยนะครับ 

มะยมเงินมะยมทอง (Phyllanthus Mirabilis) / โขดเรียว ใบทรงรีสีออกแดง

แม้ว่ามะยมเงินมะยมทอง จะไม่ได้จัดอยู่ในวงศ์ Sterculia แต่ก็เป็นไม้โขดอีกชนิดที่นิยมนำมาปลูกบนกระถางสวยๆ จน มีชื่อเรียกกันติดปากว่า มะยมโขด ถิ่นกำเนิดของมะยมเงินมะยมทองพบได้ทั้งในประเทศไทยและเมียนมา

ลักษณะของต้นมีหัวเป็นโขด พบได้ทั้งแบบกลมและยืดสูงขึ้นไปหายอดแล้วแต่ความสมบูรณ์ของหัว ใบเรียวขนาดไม่ใหญ่มาก พอๆ กับใบมะยม สีออกแดงเช่นเดียว กับ ก้านที่แก่แล้วจะเปลี่ยนเป็นสีแดงเช่นกัน

มะยมเงินมะยมทองจัดเป็นไม้มงคลชนิดหนึ่ง เนื่องจากชื่อว่ามีคำว่าเงินและทอง เชื่อกันว่าหากปลูกไว้ในบ้านจะช่วยเรียกทรัพย์กลับเข้ามาในบ้าน ช่วงนี้ใครมีปัญหาเงินๆ ทองๆ ก็ลองยกไม้โขดพันธุ์นี้เข้าบ้านสักต้นดูครับ

เสน่ห์นางพิมพ์ (Sterculia Colorata) / โขดเหมือนรากไม้ ใบแตกออกเป็นแฉก 

ไม้โขดในวงศ์เดียว กับ Sterculia มีชื่อเรียก หลากหลายพันธุ์ อาทิ โพธิ์ค้างคาว และ ปอแก้ว มีลักษณะแตกต่าง จากไม้โขดชนิดอื่นๆ ตั้งแต่หัวจะ มีขนาดเล็กใหญ่แตกต่างกันไป ผิวไม่เรียบเนียน ลักษณะใบมีขนาดใหญ่เมื่อเทียบ

กับไม้โขดอื่นๆ รูปทรงแตกออกเป็นแฉกเหมือนปีกค้างคาว บางกลุ่มนำเสน่ห์ นางพิมพ์ไป ทำบอนไซก็มีให้เห็น อีกทั้งยังจัดเป็นไม้มงคลที่ช่วยในการปกป้องคุ้มครอง และ มอบโชคลาภ ให้แก่ผู้ปลูก เหมาะกับผู้ที่ทำการค้าขายและช่วยเรื่องเรียกลูกค้าได้ดี เผื่อใครอยากหนี จากธุรกิจแมวนางกวักก็ เป็นทางเลือกที่ไม่เลวเลย

แห้วกระต่าย (Brachystelma Spec. Thailand) / โขดกลม ผิวเรียบ ใบเรียวยาว 

พันธุ์ไม้โขดขนาดเล็กเมื่อเทียบกับไม้โขดชนิด อื่นๆ รูปทรงภายนอก จะคล้ายคลึงกับบัวบกโขดคือมี ลักษณะกลม ผิวเรียบเนียน แต่ส่วนที่ต่างให้ดู ที่ยอด เพราะแห้วกระต่ายจะแตกยอดเป็นก้านเล็กๆ และ มีใบเรียวยาวเหมือนใบไผ่ ออกดอกสีแดง ส่วนหัวสามารถนำมารับประทานได้ด้วย คนสมัยก่อนนิยมนำมากินแก้ไข้ เคล็ดขัดยอก 

บทความอื่นๆ ป่วยง่าย ซึมเศร้า หรือร่างกายเราจะขาดวิตามินดี